Uśpiony chromosom X chroni mózgi kobiet przed negatywnymi skutkami starzenia się

7 marca 2025, 09:00

Z wiekiem u kobiet rozwija się mniej problemów poznawczych, niż u mężczyzn. Przyczyną takiego stanu rzeczy może być przebudzenie na późniejszych etapach życia nieaktywnego chromosomu X, który włącza geny pomagające utrzymać zdrowe połączenia w mózgu, donoszą naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco (UCSF).



Węszą w locie

17 lipca 2008, 11:35

Ptaki kojarzą nam się z lataniem, śpiewem, kolorowym upierzeniem. Niektórym przypisujemy jeszcze dodatkowe cechy, jak doskonały wzrok jastrzębiowi. Z pewnością jednak ptaków nie kojarzymy z dobrym węchem. Jak się okazuje, niesłusznie.


Ekspresja genów palacza = ekspresja genów w POChP

10 maja 2011, 10:23

U zdrowych palaczy w płucach zachodzą zmiany w ekspresji genów, które przypominają zmiany widoczne u palaczy z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP).


Uczeni odkryli 5 czynników genetycznych wspólnych dla 14 różnych zaburzeń psychicznych

18 grudnia 2025, 08:55

Różne zaburzenia psychiatryczne mogą mieć ze sobą więcej wspólnego z biologicznego punktu widzenia, niż wcześniej sądzono. Naukowcy z University of Colorado Boulder, Harvard University i Mass General Bringham przyjrzeli się DNA ponad miliona osób, które cierpiały na co najmniej jedną z 14 chorób psychicznych. Grupę kontrolną stanowiło 5 milionów zdrowych osób. Naukowcy odkryli że zaledwie 5 czynników genetycznych, na które składało się 238 wariantów genów, odpowiadało za większość różnic genetycznych pomiędzy osobami chorymi a zdrowymi.


© David Balllicencja: Creative Commons

Miłość czy geny?

15 września 2008, 07:59

Wybierając partnera, ludzie często podświadomie kierują się nosem - wiadomo o tym od dawna. Okazuje się jednak, że proces ten wygląda zadziwiająco odmiennie u przedstawicieli różnych grup etnicznych.


Pozycja społeczna wpływa na wzorzec aktywacji genów odpornościowych

10 kwietnia 2012, 13:01

Pozycja społeczna samic rezusów wpływa na wzorzec włączania i wyłączania genów. Biolodzy z Duke University odkryli, że za pomocą ekspresji genów krwinek jednojądrzastych krwi obwodowej da się przewidzieć pozycję społeczną zwierzęcia z 80-proc. trafnością. Jak można się domyślić, osobniki zajmujące wyższe szczeble są zdrowsze.


Duży mózg zawdzięczamy mikrobiomowi jelit

7 stycznia 2026, 12:53

Wiele gatunków naczelnych, w tym ludzie, posiada duży mózg w porównaniu do wielkości ciała. Mózgi te ewoluowały wraz z odpowiednimi adaptacjami metabolicznymi, zwiększającymi dopływ energii do mózgu, w tym ze zwiększonym poziomem glukozy we krwi. Wiadomo, że mikrobiom jelit wpływa na metabolizm gospodarza, jednak rola mikrobiomu w ewolucji mózgu naczelnych nie jest jasna. Naukowcy z kilku amerykańskich uczelni podjęli się zbadania wpływu mikroorganizmów zamieszkujących jelita naczelnych na ewolucję ich mózgów.


Ryzyko tocznia zapisane w genach... i nie tylko

31 grudnia 2009, 11:22

Dlaczego tak często zdarza się, że na toczeń rumieniowaty układowy zapada tylko jedno z dwojga bliźniąt jednojajowych, zaś drugie cieszy się pełnią zdrowia?


Operacja matki korzystna dla dziecka

29 maja 2013, 09:31

Otyłe matki posiadają zwykle otyłe dzieci. Jednak nowe badania sugerują, że ten cykl międzypokoleniowej otyłości może przerwać... operacja u matki. Jak się okazuje, wpływa ona na funkcjonowanie genów dziecka.


Utrata masy mięśniowej podczas bezczynności jest 5-krotnie szybsza niż jej budowanie przez ćwiczenia

7 sierpnia 2020, 10:53

Zbudowanie i utrzymanie masy mięśniowej jest niezwykle ważne dla ogólnego stanu zdrowia i jakości życia, mówi doktorant Tanner Stokes z McMaster University. W ramach badań prowadzonych przez grupę Stokesa udało się zidentyfikować geny odpowiedzialne za wzrost mięśni szkieletowych. Jeśli moglibyśmy manipulować tymi genami za pomocą odpowiedniego stylu życia i leków, bylibyśmy w stanie pomóc osobom starszym i innym, którzy cierpią z powodu utraty masy mięśniowej


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk